Breda (Noord-Brabant): Difference between revisions

Jump to navigation Jump to search
no edit summary
No edit summary
(37 intermediate revisions by the same user not shown)
Line 1: Line 1:
{{nl}}<seo title="Wapen,Heraldiek" />
'''BREDA'''
'''BREDA'''


Provincie  : [[Noord Brabant]]<br/>
Provincie  : [[Noord-Brabant]]<br/>
Opheffing  : -<br/>
Opheffing  : -<br/>
Toevoegingen : 1942 [[Ginneken en Bavel]] (ged), [[Princenhage]] (ged), 1997 [[Nieuw-Ginneken]] (ged) (1942 Ginneken en Bavel (ged)), [[Prinsenbeek]] (Princenhage (ged)), [[Teteringen]]
Toevoegingen : 1942 [[Ginneken en Bavel]] (ged), [[Princenhage]] (ged), 1997 [[Nieuw-Ginneken]] (ged) (1942 Ginneken en Bavel (ged)), [[Prinsenbeek]] (Princenhage (ged)), [[Teteringen]]
Line 10: Line 8:
'''" Van keel beladen met 3 St.Andrieskruizen van zilver, staande 2 en 1. Het schild gedekt door een engel en vastgehouden door een klimmende leeuw van goud, rustende het schild op eene burg in zijne natuurlijke kleuren."'''
'''" Van keel beladen met 3 St.Andrieskruizen van zilver, staande 2 en 1. Het schild gedekt door een engel en vastgehouden door een klimmende leeuw van goud, rustende het schild op eene burg in zijne natuurlijke kleuren."'''


[[File:breda1.gif|center]]
[[File:breda1.gif|center|Wapen van Breda ]]


II : 25 november 1991<br>
II : 25 november 1991<br>
'''"In keel drie schuinkruisjes van zilver. Het schild van achter gehouden door een engel van natuurlijke kleur en van terzijde door twee leeuwen van goud, getongd en genageld van keel; het geheel rustende op een geopende stenen burcht van keel, met voegen van zilver en daken en torenhelmen van azuur.'''  
'''"In keel drie schuinkruisjes van zilver. Het schild van achter gehouden door een engel van natuurlijke kleur en van terzijde door twee leeuwen van goud, getongd en genageld van keel; het geheel rustende op een geopende stenen burcht van keel, met voegen van zilver en daken en torenhelmen van azuur.'''  


[[File:breda2.gif|center]]
[[File:breda2.gif|center|Wapen van Breda ]]
 
====Oorsprong/verklaring====


===Oorsprong/verklaring===
Het wapen is het geslachtswapen van de heren van Breda en [[Schoten (Antwerpen)|Schoten]]. Deze heren stamden uit het geslacht van [[Strijen]], die eveneens drie kruisjes in het wapen voerden. Breda was in handen van het geslacht Van Breda van het begin der 12e eeuw tot 1287. De kleuren van het wapen van Van Breda, identiek aan het stadswapen, zijn bekend uit het midden van de 13e eeuw. Het wapen op zich is sinds die tijd dus niet meer gewijzigd. Overigens bleven ook de latere heren van Breda het wapen met de schuinkruisjes voeren, ook al was er geen verwantschap meer met het oude geslacht.
Het wapen is het geslachtswapen van de heren van Breda en [[Schoten (Antwerpen)|Schoten]]. Deze heren stamden uit het geslacht van [[Strijen]], die eveneens drie kruisjes in het wapen voerden. Breda was in handen van het geslacht Van Breda van het begin der 12e eeuw tot 1287. De kleuren van het wapen van Van Breda, identiek aan het stadswapen, zijn bekend uit het midden van de 13e eeuw. Het wapen op zich is sinds die tijd dus niet meer gewijzigd. Overigens bleven ook de latere heren van Breda het wapen met de schuinkruisjes voeren, ook al was er geen verwantschap meer met het oude geslacht.


De oudste bekende afbeelding van het wapen van de stad Breda dateert uit 1254; op een afdruk van het stadszegel uit dat jaar staat een burcht met daarvoor het wapen. Op het tegenzegel staat een leeuw tussen drie kruisjes. De leeuw is waarschijnlijk de Brabantse leeuw.
De oudste bekende afbeelding van het wapen van de stad Breda dateert uit 1254; op een afdruk van het stadszegel uit dat jaar staat een burcht met daarvoor het wapen. Op het tegenzegel staat een leeuw tussen drie kruisjes. De leeuw is waarschijnlijk de Brabantse leeuw.
{|align="center"
|align="center"|[[File:bredaz3.jpg|center]] <br/>Het grootzegel uit 1355
|}


Op het volgende grootzegel van de stad, waarschijnlijk gesneden tussen 1425 en 1450 staat het wapen op een burcht, wordt het gehouden door twee leeuwen en staat achter het schild een engel. Kortom, het wapen zoals dat nu nog gevoerd wordt (zie fig.). De betekenis van de engel is onbekend, de leeuwen kunnen of afgeleid zijn van Nassau of van Brabant, maar dit is beide ook niet zeker.  
Op het volgende grootzegel van de stad, waarschijnlijk gesneden tussen 1425 en 1450 staat het wapen op een burcht, wordt het gehouden door twee leeuwen en staat achter het schild een engel. Kortom, het wapen zoals dat nu nog gevoerd wordt (zie fig.). De betekenis van de engel is onbekend, de leeuwen kunnen of afgeleid zijn van Nassau of van Brabant, maar dit is beide ook niet zeker.  
Line 33: Line 33:


De engel staat in de meeste gevallen aanziend achter het schild, met de vleugels horizontaal, één vleugel naar iedere kant. Op het latere diploma staat de engel echter meer schuin afgebeeld, met beide vleugels naar links gewend. Deze afbeelding is afgeleid van een 18e eeuwse tekening, maar werd nooit door het stadsbestuur gebruikt. Ook was de beschrijving van het wapen uit 1817 zeer summier. De stad besloot daarop al in de vijftiger jaren om de beschrijving en de tekening meer met elkaar in overeenstemming te laten komen. Tevens verzocht men om een wapenspreuk: Groot door Nassau, Vrij door Oranje. De wapenspreuk sloeg op het feit dat het huis Nassau zeer lang in bezit is geweest van de Baronie Breda en dat het land pas kort was bevrijd. De [http://www.hogeraadvanadel.nl Hoge Raad van Adel] ging echter niet akkoord met de spreuk.
De engel staat in de meeste gevallen aanziend achter het schild, met de vleugels horizontaal, één vleugel naar iedere kant. Op het latere diploma staat de engel echter meer schuin afgebeeld, met beide vleugels naar links gewend. Deze afbeelding is afgeleid van een 18e eeuwse tekening, maar werd nooit door het stadsbestuur gebruikt. Ook was de beschrijving van het wapen uit 1817 zeer summier. De stad besloot daarop al in de vijftiger jaren om de beschrijving en de tekening meer met elkaar in overeenstemming te laten komen. Tevens verzocht men om een wapenspreuk: Groot door Nassau, Vrij door Oranje. De wapenspreuk sloeg op het feit dat het huis Nassau zeer lang in bezit is geweest van de Baronie Breda en dat het land pas kort was bevrijd. De [http://www.hogeraadvanadel.nl Hoge Raad van Adel] ging echter niet akkoord met de spreuk.
{|align="center"
|align="center"|[[File:breda.ok.jpg|center]] <br/>Het wapen in de [[Oldenkott]] albums +/- 1910
|align="center"|[[File:breda.hag.jpg|center]]  <br/>Het wapen in de [[Koffie Hag albums]] +/- 1930
|}


Pas in 1989 werd weer voor het eerst een poging gedaan het wapen te wijzigen. Dit resulteerde uiteindelijk in 1991 tot een nieuwe omschrijving van het wapen, zonder dat er een nieuw diploma of tekening werd vervaardigd. Dit laatste leidde overigens nog tot allerlei juridische en formele problemen, maar uiteindelijk kreeg de gemeente haar zin.
Pas in 1989 werd weer voor het eerst een poging gedaan het wapen te wijzigen. Dit resulteerde uiteindelijk in 1991 tot een nieuwe omschrijving van het wapen, zonder dat er een nieuw diploma of tekening werd vervaardigd. Dit laatste leidde overigens nog tot allerlei juridische en formele problemen, maar uiteindelijk kreeg de gemeente haar zin.


{|align="center"
===Afbeeldingen===
|align="center"|[[File:pol-breda.JPG|center]] <br/>Het wapen gebruikt als helmteken van de politie.
<gallery widths=250px heights=200px perrow=0>
|}
File:Bredago.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen in de Armorial Gorrevod (1460)
 
File:Breda (Noord-Brabant)16.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen in een [[:Category:Windhag city arms|16e eeuws manuscript]]
{|align="center"
File:Breda1558.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen in een manuscript uit 1558
|align="center"|[[File:breda.tile.jpg|center|400 px]] <br/> Het wapen op [[:Category:Heraldic_tiles|heraldische tegels ]]
File:Bredavr.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen in een 16e eeuws manuscript
|align="center"|[[File:breda1.tile.jpg|center|400 px]] <br/>
File:Breda1543.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen in een 16e eeuws manuscript
|-
File:bredac1.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen op een munt uit 1625
|align="center"|[[File:bredaput.jpg|center|400 px]] <br/> Het wapen op een putdeksel
File:Breda17.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen in een 17e eeuws [https://bm-lille.fr/patrimoine/digital-viewer/c-16435 manuscript]
|}
File:Breda1650.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen in 1650
File:Breda (Noord-Brabant).hes.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen in het [[Wapen- en Vlaggenboek Hesman|Wapen- en Vlaggenboek]] van Gerrit Hesman (1708)
File:breda.ok.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen in de [[Oldenkott]] albums +/- 1910
File:breda.hag.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|>Het wapen in de [[Koffie Hag albums]] +/- 1930
File:pol-breda.JPG|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen gebruikt als helmteken van de politie.
File:bredaput.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen op een putdeksel
File:breda1952.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen op een knoop (?) uit 1952
File:breda20.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen in de stad [http://www.gevelstenen.net/kerninventarisatie/images/Breda/Catharinastr01.jpg bron]
File:breda.tile.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen op een [[:Category:Heraldic_tiles|heraldische tegel]]  
File:breda1.tile.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen op een [[:Category:Heraldic_tiles|heraldische tegel]]  
File:bredaleges.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Gemeentelijke legeszegel +/- 1935
File:Breda.gas.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen op een gaspenning (1920-1950)
File:Breda (Noord-Brabant)p.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Poststempel 1973
File:Breda (Noord-Brabant)p1.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Poststempel 1977
File:Breda (Noord-Brabant)p6.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Poststempel 1983
File:Breda (Noord-Brabant)p2.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Poststempel 1986
File:Breda (Noord-Brabant)p5.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Poststempel 1987
File:Breda (Noord-Brabant)p3.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Poststempel 1987
File:Breda (Noord-Brabant)p4.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Poststempel 1987
File:Breda (Noord-Brabant)e.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen op een envelop  1973
File:Breda (Noord-Brabant)e1.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen op een envelop  1989
File:Breda.hema.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen op een [[Willem II]] bandje
File:Breda.hud.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen op een [[Hudson]] bandje
File:Breda.abo.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen op een [[Abonné]] bandje
File:1996.wi2.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen op een [[Willem II]] bandje
File:Breda.suiker.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen op een [[Netherlands (sugar packets) municipalities|suikerzakje]]
File:breda1.suiker.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen op een [[Netherlands (sugar packets) municipalities|suikerzakje]]
File:Breda2.suiker.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen op een [[Netherlands (sugar packets) municipalities|suikerzakje]]
File:Breda8.suiker.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen op een [[Netherlands (sugar packets) municipalities|suikerzakje]]
File:Breda3.suiker.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen op een [[Netherlands (sugar packets) municipalities|suikerzakje]]
File:Breda4.suiker.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen op een [[Netherlands (sugar packets) municipalities|suikerzakje]]
File:Breda5.suiker.jpg|alt=Wapen van Breda/Arms (crest) of Breda|Het wapen op een [[Netherlands (sugar packets) municipalities|suikerzakje]]
</gallery>


[[Civic Heraldry Literature - Netherlands (Heraldische literatuur - Nederland)|'''Literatuur''']]:  vHam en Toebak, 1994; Agterberg, 1981/2
{{nl}}
{{media}}
{{media}}
[[Litwap|Literatuur]] :  vHam en Toebak, 1994; Agterberg, 1981/2


[[Category:Nederlandse gemeentewapens B]]
[[Category:Nederlandse gemeentewapens B]]
[[Category:Noord Brabant]]
[[Category:Noord-Brabant]]
[[Category:Granted 1817]]
[[Category:Granted 1817]]
[[Category:Granted 1991]]
[[Category:Granted 1991]]
approved, Bureaucrats, Interface administrators, Members who can see the literature depository, Administrators, uploader
3,706,417

edits

Navigation menu