Peel en Maas

From Heraldry of the World
Jump to: navigation, search
Logo-new.jpg
Heraldry of the World
Heraldiek van alle landen
Netherlands.jpg
Netherlands heraldry portal
Nederlandse heraldiek
Nederlandse gemeentewapens
Netherlands-flag.gif
(Dutch only/alleen Nederlandstalig)
(in English)

PEEL EN MAAS

Provincie  : Limburg
Opheffing  :
Toevoegingen : 2010 Helden, Maasbree, Meijel en Kessel (Li)

I : 22 maart 2011
"In sabel een dubbel verbrede golvende paal van zilver, beladen met een ruitenkruis van vijf ruiten van keel. Het schild gedekt met een gouden kroon van drie bladeren en twee parels."

Wapen van Peel en Maas

Oorsprong/verklaring

Het grondgebied van de nieuwe gemeente Peel en Maas lag tijdens het Ancien Régime, de periode vóór de Franse Tijd voor het merendeel in het Graafschap Kessel. Het ruitenkruis verwijst naar het stamwapen van de Heren en Graven van Kessel. De Heren Van Kessel kregen in het begin van de 14e eeuw de burcht Kessel in leen van de Gelderse graaf. Het is bekend dat zij op zegels, wapens en schilden al vanaf 1321 een familiewapen voerden met een kruis van vijf rode ruiten, geplaatst 1,3,1 in een zilveren schild.

De oudst bekende afbeelding staat op een zegel van Johan van Kessel, 13 januari 1321. Het zegel vertoont een wapenschild beladen met het ruitenkruis en een randschrift: “+ IOH. S. DE KESSEL MILITIS”.

Ook komt het voor op het schepenbankzegel van de schepenbank van Kessel. Deze schepenbank was tevens de hoofdbank, waar de schepenbanken van het Land van Kessel naar toe gingen om het vonnis te halen, wanneer zij zich zelf niet voldoende kundig achtten. De oudste acte op naam van de schepenen van Kessel is van 21 januari 1363, nadien is tot in de 17e eeuw sprake van de schepenbank van Kessel en Helden. Het oudst bekende exemplaar wordt aangetroffen aan een acte van 1621 en was in september 1781 nog in gebruik. Het zegel vertoont vermoedelijk de H. Joris, die een wapenschild vasthoudt. Het schild bevat een ruitenkruis van vijf ruiten, het wapen van de 14e eeuwse Heren van Kessel uit het geslacht Van Kessel. In het zegelrandschrift staat: “SIEGEL TOT KESSEL’.

De zetel van het oude Graafschap Kessel is gelegen binnen de nieuwe gemeente Peel en Maas. Het ruitenkruis is het specifieke kenmerk van de grafelijke familie Van Kessel. Geen andere familie gebruikt dit wapenfiguur als familiewapen en ook geen enkele Nederlandse gemeente voert dit in zijn gemeentewapen. Het ruitenkruis van het Land van Kessel representeert daarom op een waardige historisch-heraldisch verantwoorde wijze het roemrijke verleden van het soevereine Land van Kessel en kan in het nieuwe wapen met recht een plaats worden toegekend.

Het eenvoudig en sterk sprekend symbool van de aloude macht van de heren van Kessel, krijgt in het nieuwe wapen de heraldisch voornaamste plaats in het midden. Het merendeel van het grondgebied van de gemeenten Helden, Kessel en Maasbree maakte deel uit van het Graafschap Kessel. Het belangrijkste element in het wapen voor Meijel is de Peel.

Het wapen is tevens sprekend door de kleur zwart die het zwarte goud van de Peel symboliseert en de golvende lijnen voor de Maas. De turfwinning was in de loop der eeuwen voor veel inwoners de belangrijkste bron van inkomsten. Samen vormen zij aan weerszijden van het schild een bindend element en verbeelden op deze wijze de oost en west grenzen van de nieuwe gemeente.

Het ruitenkruis in combinatie met de symbolen voor de Peel en de Maas vormt een uniek kenmerk voor de nieuwe gemeente, wat zowel verleden als heden uitdrukt. En het is daarmee een historisch en heraldisch verantwoord wapen.

De belangrijke onafhankelijke status van het Graafschap Kessel wordt geaccentueerd door de kroon met vijf bladeren waarmee het schild is bedekt. De Hoge Raad van Adel heeft deze kroon echter niet goedgekeurd, aangezien geen van de voormalig gemeenten een dergelijke kroon heeft gevoerd.


Literatuur : Informatie gemeente Peel en Maas